Will 2000 notes really be discontinued?

2000 च्या नोटा खरंच बंद होणार का?

भारतीय रिझर्व्ह बँकेने Rs. 2000 रुपयां च्या नोटा चलनातून काढून घेण्याचा निर्णय घेतला आहे आणि प्रत्येकाला 30 सप्टेंबर 2023 पर्यंत त्या बदलून घेण्यास सांगितले आहे. या नोटा कायदेशीर निविदा म्हणून सुरू राहतील असे देखील RBI ने स्पष्ट केले आहे.

RBI ने नोटा का काढल्या आणि तुम्हाला काय करावे लागेल हे आपण पाहूया.

Rs. 2000 रुपयांच्या नोटा का काढल्या जात आहेत?
RBI च्या म्हणण्यानुसार, 2000 रुपयांची बँक नोट नोव्हेंबर 2016 मध्ये सुरू करण्यात आली होती “प्रामुख्याने चलनात असलेल्या सर्व 500 आणि 1000 रुपयांच्या बँक नोटांची कायदेशीर निविदा स्थिती काढून घेतल्यानंतर अर्थव्यवस्थेच्या चलनाची गरज लवकर पूर्ण करण्याच्या उद्देशाने त्यावेळी ही नोट सुरू करण्यात आली होती.

तो उद्देश पूर्ण झाला आहे, आणि इतर नोटा मुबलक प्रमाणात उपलब्ध झाल्यामुळे, 2018-19 मध्ये 2000 रुपयांच्या नोटांची Printing थांबवण्यात आली. रु. 2000 च्या बहुसंख्य नोटा मार्च 2017 पूर्वी जारी केल्या गेल्या होत्या आणि सध्या त्यांच्या अंदाजे 4-5 वर्षांच्या आयुर्मानाच्या शेवटी आहेत. आरबीआयने असे निरीक्षण नोंदवले आहे की हे मूल्य सामान्यतः व्यवहारांसाठी वापरले जात नाही. सध्या इतर नोटांचा जो साठा आहे तो जनतेची गरज भागवण्यासाठी पुरेसा आहे.

वरील बाबी लक्षात घेऊन, आणि “क्लीन नोट पॉलिसी” – RBI ने जनतेला चांगल्या दर्जाच्या बँक नोटांची उपलब्धता सुनिश्चित करण्यासाठी अवलंबलेले धोरण – अनुसरून मध्यवर्ती बँकेने रु. 2000 मूल्याच्या नोटा चलनातून काढून घेण्याचा निर्णय घेतला.

तुम्ही तुमच्या 2000 रुपयांच्या नोटांचे काय करावे?
आपण  आपल्याकडे असलेल्या 2000 रुपयांच्या नोटा जमा करण्यासाठी किंवा बदलण्यासाठी बँकेत जाऊ शकतो. खात्यात जमा करण्याची आणि रु. 2000 च्या नोटा बदलण्याची सुविधा 23 मे 2023 पासून सर्व बँकांमध्ये 30 सप्टेंबर 2023 पर्यंत उपलब्ध असेल.
30 सप्टेंबर 2023 पर्यंत इश्यू विभाग असलेल्या RBI च्या 19 क्षेत्रीय कार्यालयांमध्ये (ROs) एक्सचेंजची सुविधा उपलब्ध असेल.

2000 रुपयांच्या नोटा बदलून/जमा करणार्‍या ज्येष्ठ नागरिक, दिव्यांग व्यक्ती इत्यादींना होणारी गैरसोय कमी करण्यासाठीची व्यवस्था करण्याच्या सूचनाही बँकांना देण्यात आल्या आहेत.

तुमच्या बँक खात्यात नोटा बदलण्याची मर्यादा आहे का?
KYC नियम आणि इतर लागू वैधानिक / नियामक आवश्यकतांचे पालन करून बँक खात्यांमध्ये पैसे जमा केले जाऊ शकतात.
तथापि, एका वेळी, तुम्ही Rs.  20,000  (10 नोटा) च्या नोटा बदलू शकता.

जमा करता येणाऱ्या रकमेवरही मर्यादा आहेत का?
नाही. निर्बंधांशिवाय खात्यात जमा केले जाऊ शकते. 2000 रुपयांच्या नोटा बँक खात्यांमध्ये जमा केल्या जाऊ शकतात आणि त्यानंतर या ठेवींची खत्यातून रोख रक्कम काढता येते.

खाते नसलेले देखील देवाणघेवाण करू शकतात का?
खाते नसलेले देखील कोणत्याही बँकेच्या शाखेत एकावेळी 20,000/- च्या मर्यादेपर्यंत 2000 रुपयांच्या नोटा बदलू शकतात.

बँकेने नकार दिल्यास, तक्रारी संबंधित बँकेकडे अधिकृतपणे नोंदवल्या पाहिजेत. तक्रार नोंदवल्यानंतर 30 दिवसांच्या आत बँकेने प्रतिसाद न दिल्यास किंवा तक्रारदाराचे समाधान न झाल्यास बँकेने दिलेल्या प्रतिसाद/रिझोल्यूशनसह, तक्रारदार नंतर रिझर्व्ह बँक – Integrated Ombudsman Scheme (RB-IOS), 2021 अंतर्गत RBI च्या तक्रार प्रणाली पोर्टलवर तक्रार नोंदवू शकतो. (cms.rbi.org.in).

तथापि, RBI नुसार, त्यांना 30 सप्टेंबर 2023 रोजी किंवा त्यापूर्वी या बँक नोटा जमा करण्यासाठी आणि/किंवा बदलण्यासाठी प्रोत्साहित केले जाणार आहे. आणि आपण एक जागरूक नागरिक म्हणून आरबीआय ला योग्य प्रतिसाद दिला पाहिजे.

सर्व माहिती ऑनलाईन Sources मधून मिळालेली आहे, यात काही तफावत असेल तर क्रॉसचेक करणे आवश्यक.

Leave a Comment